Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ve aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı bile soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk ismi ve not tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.